مقاله ای است که در مجله کاوش نامه، شماره 44، بهر 1399 منتشر گردیده است.ادیب پیشاوری یکی از برجستهxadترین شعرای سنتxadگرای دوره معاصر است که در افغانستان و ایران در محضر بزرگان روزگار به کسب علم پرداخت و بر بسیاری از علوم زمان تبحر یافت. از ادیب آثار گوناگونی به نظم و نثر بر جای مانده است که معروفترین آنها دیوان فارسی- عربی و قیصرنامه است. قیصرنامه منظومهxadای است حماسی که ادیب آن را به تأثیر از شاهنامه فردوسی در ستایش قیصر آلمان سروده است. چون ادیب شاعری سنتxadگرا بود، انعکاس سنتxadهای حماسی در قیصرنامه فراوان به چشم میxadخورد. سنت بازتاب فرهنگی تجربهxadها، دستاوردها و بینشxadهای نیاکان است که از نسلی به نسل دیگر سپرده میxadشود و هر مولفی نه با یاری ذهن خود بلکه با تکیه بر آن است که دست به آفرینش میxadزند. پژوهش حاضر قیصرنامه ادیب را با شش عنصر اصلی سنت حماسی یعنی انگیزه، قهرمان، ساختار، زبان، کاربرد اساطیر و بافت روایی بررسی نمود که نتیجه نشان میxadدهد انگیزه ادیب ملی نبوده و بیشتر به خاطر نفرت و انتقامxadجویی از استعمار انگلیس این منظومه را سروده است. در زمینه کاربرد اساطیر و توصیف برخی از ویژگیxadهای قهرمان در قالب سنت حماسهxadسرایی دست به آفرینش زده است. هرچند در کاربرد زبان به سنت وفادار مانده، اما هنگام گزینش واژگان به بافت کلام و محتوای داستان توجهی ندارد. و در زمینه ساختار حماسی و بافت روایی نیز باید گفت قیصرنامه بافت و ساختار روایی ندارد و ادیب پیشاوری به این مسأله اصلاً توجه نکرده است.کلید واژهxadها: قیصرنامه، سنّت ادبی، حماسهxad تاریخی، ادیب پیشاوری، شعر دوره مشروطه. + نوشته شده در یکشنبه بیست و هفتم مهر ۱۳۹۹ ساعت 9:3 توسط وحید رویانی  |  (Why?

این مقاله در نشریه پژوهش زبان و ادبیات فارسی جهاد دانشگاهیشماره 60- بهار 1400 منتشر شده است.داستان رفتن کیکاووس به آسمان و سقوط او سه بار در  شاهنامه آمده که محل سقوط او یک بار بیشه شیرچین، و دو بار دیگر «ساری» ذکر شده است. در شاهنامه ثعالبی و معجم البلدان این نام سیراف ضبط شده و در دیگر متون «شیرچین آمل، شهر چین، همچنین، شیرحین، شیرﺤﺋڹ، شرحین، شبیرچین، تن کابن، نارون، دریای گرگان»، که به لحاظ جغرافیایی هیچ ارتباطی با هم ندارند. این مسأله تنها به وسیله اسطورهxadشناسی تطبیقی حل میxadشود. اسطوره کاوس با داستان نمرود آمیخته شده، یکی از اجزاء اسطوره کاوس ماجرای تعقیب او توسط نریوسنگ و سقوط به دریای فراخکرد است که این بخش در اساطیر با فرشته اسرافیل که به لحاظ کارکرد به نریوسنگ شباهت دارد و در داستان نمرود نیز نقش دارد، جابه جا شده و صورتxadهای گوناگون نام این فرشته از جمله سراف و سرافین به عنوان محل سقوط کاوس ضبط شدهxad است.کلید واژهxad ها: کیکاووس، ساری، سیراف، اسرافیل، نمرود. + نوشته شده در چهارشنبه بیست و هفتم بهمن ۱۴۰۰ ساعت 21:49 توسط وحید رویانی  |